Sinds ik op de Deventer Boekenmarkt een kleine verzamelband met prenten van Paul Klee vond kijk ik bijna dagelijks wel een poosje naar Der Springer, die op het omslag staat. Dat omslag is overigens tekstloos – geen naam van de kunstenaar, geen titel, geen jaartal of uitgever, op rug en achterplat staat zelfs helemaal niets – een goede keus van de vormgever, want zo krijgt het beeld alle aandacht. Mijn ogen zijn er dol op, en ook al is het beeld nog zo levendig, mijn geest komt er volledig bij tot rust.

Naast Klee ligt nu een klein typografisch werk van grafisch kunstenaar Dave Mink: Punt/Komma. Ook daar kan ik graag en lang naar kijken. Dat in de moderne tekstbehandeling vaak verguisde leesteken wordt hier radicaal opgesplitst in een bescheiden zwart-wit rondje dat nietig boven een grotere veelkleurige vorm is geplaatst waarin de komma zich herhaalt in iedere kleur én in het binnenwit, dat er ook als een soort sleutelgat uitziet, een doorgang in elk geval. 

Rechtsonder heeft de kunstenaar in een minuscuul lettertje een observatie toegevoegd:

Achter de komma gaat de zin gewoon weer verder

Hier komt geen leesteken aan te pas – wat ik heel passend vind. 

◊ ◊ ◊

Paul Klee, Der Springer (1930).
De catalogus is uitgegeven ter gelegenheid van een tentoonstelling van Klee’s schilderijen, aquarellen, tekeningen en grafiek in Museum Villa Stuck (München) in 1983. De vormgever die er zo’n fraaie sobere uitgave van heeft gemaakt, wordt niet vermeld.

Dave Mink, Punt/Komma (2011).
Reproductie op briefkaartformaat ter herinnering aan de in 2022 overleden kunstenaar en ontwerper.