Na het schrijven van mijn vorige bericht vroeg ik me af in welke film Michel Piccoli het meest zichzelf is. De man speelt in meer dan 200 films, ik heb daar maar een fractie van gezien. Maar misschien is Milou en mai een goede kanshebber.

Piccoli speelt de titelrol, hij is de al wat oudere beheerder van het landgoed van zijn familie ergens op het Franse platteland terwijl in de steden ‘mei 1968’ woedt: de studentenrevoltes, de politieke protesten, de stakingen, het revolutionaire elan, de uit Amerika overgewaaide hippiecultuur . . . Iets van die tumultueuze buitenwereld bereikt het landgoed als Milou’s moeder komt te overlijden en Piccoli de familie voor de uitvaart bijeenroept. 

De film had een statement kunnen worden over tegenstellingen: conservatieven tegen revolutionairen, links tegen rechts, reactionairen tegen socialisten, maar Milou en mai is op de eerste plaats een film die het leven viert zonder slogans of standpunten. De ‘waan van de dag’, hoog in het vaandel gedragen door Milou’s stadse familieleden, verliest op het platteland alle urgentie. 

Het hoogtepunt komt voor mij al in een van de eerste scènes en heeft op het eerste gezicht niets met het thema van de film te maken. Piccoli komt naar huis op precies zo’n Franse racefiets als ik ooit had, hij stapt af, doet de voordeur open, gaat de trap op en trekt zich met fiets en al boven in zijn slaapkamer terug. 

Douze points voor de scenarioschrijver die dát bedacht heeft. Het zou me niets verbazen als Piccoli er zelf mee is gekomen.

Hier zie ik verbeeld wat ik ooit (in kennelijke staat) zelf deed: zonder erbij na te denken mijn dierbare Peugeot de trap op zeulen en hem in plaats van in het fietsenhok in de slaapkamer stallen, wat heet, in mijn bed. Mij bezorgde dit voorval onder familie en bekenden de reputatie van geduchte drinker. Maar hé, Michel Piccoli doet het ook! Nuchter!

Piccoli’s ‘met de fiets naar bed’-scène is voor mij een handreiking en een voorbeeld: kijk, zo kun je ook omgaan met het drama van het dagelijkse leven. Een bepaalde mate van afwijkend gedrag is essentieel om het ‘echte’, het serieuze leven het hoofd te kunnen bieden. Ik zou niet zonder kunnen.

◊◊◊

Milou en mai is een speelfilm van Louis Malle uit 1990. Een komedie zoals de Fransen dat kunnen, zonder oubollig, onsmakelijk of sentimenteel te worden. De cinematografie is een eerbetoon aan de schilder Jean Renoir, de muziek is van Stéphane Grappeli. 

Prent: De auteur op haar Peugeot, 1981. Foto © Gustave Petit.